Over faillissement schrijven de economiekranten meestal droge berichten met bedragen en juridische termen. Ik wilde weten hoe het voelt als je bedrijf op je 27ste kapot gaat en je met zes ton schuld blijft zitten.

Mensen vinden was het moeilijkste. Niemand praat graag over financiële mislukkingen, zeker niet als ze jong zijn en het internet alles onthoudt. Via via vond ik uiteindelijk acht mensen bereid om hun verhaal te delen, waarvan vijf echt open wilden zijn over bedragen en emoties.

Elk interview duurde drie tot vier uur, meestal bij hen thuis of op een plek waar ze zich veilig voelden. Ik begon nooit direct met het faillissement maar vroeg eerst naar hun kindertijd, ambities, hoe het idee voor hun bedrijf ontstond. Je merkt dat mensen anders praten over pijnlijke dingen als ze eerst over mooiere periodes hebben verteld.

De vraagstelling evolueerde per interview. Bij de eerste was ik te voorzichtig, bij de tweede te direct. Ik leerde stiltes te laten vallen in plaats van meteen de volgende vraag te stellen. Vaak kwamen de beste antwoorden dertig seconden na een vraag, als mensen echt gingen nadenken.

Het schrijven van elk portret had een eigen uitdaging. Eén persoon was superartikulaat en reflectief, wat resulteerde in veel quotes. Een ander praatte vooral in losse flarden, daar moest ik meer mijn eigen observaties toevoegen. Het verhaal van een webshop-eigenaar die door persoonlijke problemen zijn bedrijf verwaarloosde schreef ik vier keer over omdat de eerste versies te oordelend klonken.

Na publicatie kreeg ik tientallen berichten van mensen in vergelijkbare situaties die zich herkenden. Drie ervan wilde ik ook interviewen voor een vervolgserie. Wat ik niet verwachtte was de reactie van schuldhulpverleners die de artikelen gebruiken in gesprekken met cliënten.

Het belangrijkste wat dit project me leerde is dat het gesprek na het interview vaak net zo belangrijk is. Als je recorder uit staat, vertellen mensen soms de meest interessante dingen. Soms kun je vragen of je dat alsnog mag gebruiken, soms niet.